Exproof armatür, patlayıcı ortam riski bulunan alanlarda güvenli aydınlatma sağlamak amacıyla özel olarak tasarlanan ve sertifikalandırılan aydınlatma ürünüdür. Yanıcı gaz, buhar, sis veya yanıcı tozların bulunabileceği endüstriyel alanlarda kullanılan bu armatürler, yalnızca ortamı aydınlatmakla kalmaz; aynı zamanda elektriksel kıvılcım, yüksek yüzey sıcaklığı veya armatür kaynaklı ateşleme risklerinin kontrol altına alınmasına yardımcı olur.
Endüstriyel tesislerde aydınlatma, yalnızca görünürlük ve çalışma konforu açısından değil, iş güvenliği açısından da kritik bir unsurdur. Özellikle rafineri, akaryakıt istasyonu, kimya tesisi, boya üretim alanı, maden ocağı, tahıl silosu, dolum tesisi, solventli üretim bölümü ve patlayıcı toz riski bulunan ortamlarda standart aydınlatma ürünleri yeterli güvenliği sağlamayabilir. Bu tür alanlarda exproof armatür kullanımı, can ve mal güvenliğinin korunması açısından büyük önem taşır.
Exproof armatür, patlamaya karşı korumalı aydınlatma armatürü anlamına gelir. “Ex-proof” ifadesi, patlayıcı atmosfer oluşma ihtimali bulunan alanlarda kullanılan elektrikli ekipmanların güvenliğini tanımlayan bir kavramdır.
Bu armatürlerin temel amacı, çalışma sırasında oluşabilecek kıvılcım, ark, aşırı ısınma veya yüksek yüzey sıcaklığının ortamda bulunan yanıcı gaz ya da tozu tutuşturmasını engellemektir. Bu nedenle exproof armatürler, standart aydınlatma ürünlerinden farklı olarak özel gövde yapısı, sızdırmazlık sistemi, koruma tipi, sıcaklık sınıfı ve sertifikasyon kriterlerine göre üretilir.
Kısacası exproof armatür, patlama riski bulunan endüstriyel alanlarda güvenli aydınlatma sağlamak için kullanılan özel aydınlatma çözümüdür.
Exproof armatürler, patlayıcı ortam riski bulunan alanlarda güvenli ve kontrollü aydınlatma sağlar. Bu ürünler, elektrikli aydınlatma ekipmanlarının potansiyel ateşleme kaynağı haline gelmesini önlemeye yardımcı olur.
Standart bir armatürde meydana gelebilecek elektriksel kıvılcım veya yüksek sıcaklık, yanıcı gaz ya da toz bulunan bir ortamda ciddi risk oluşturabilir. Exproof armatürler ise bu riski azaltmak için özel olarak geliştirilmiş koruma prensipleriyle çalışır.
Exproof armatürlerin temel işlevleri şunlardır:
Bu nedenle exproof armatürler, yalnızca aydınlatma ekipmanı değil, aynı zamanda tesis güvenliğinin önemli bir parçasıdır.

Exproof armatürlerin özellikleri, kullanılacakları ortama ve sahip oldukları sertifikasyonlara göre değişebilir. Ancak genel olarak bu ürünler yüksek güvenlik, dayanıklılık ve uzun ömürlü kullanım için tasarlanır.
Bu özellikler sayesinde exproof armatürler, riskli alanlarda güvenli ve verimli bir aydınlatma çözümü sunar.
Exproof armatür seçiminde en önemli konulardan biri sertifikasyondur. Patlayıcı ortamlarda kullanılacak ürünlerin güvenilir olması için ilgili standartlara ve mevzuata uygun olması gerekir.
ATEX, Avrupa Birliği’nde patlayıcı ortamlarda kullanılan ekipman ve koruyucu sistemlerin güvenliğini düzenleyen direktifleri ifade eder. ATEX sertifikalı ürünler, belirli risk bölgelerinde kullanılmak üzere test edilmiş ve uygunluğu onaylanmış ürünlerdir.
IECEx ise uluslararası geçerliliğe sahip bir belgelendirme sistemidir. IEC 60079 serisi standartlarına dayanır ve patlayıcı ortamlarda kullanılacak ekipmanların farklı ülkelerde kabul görmesini kolaylaştırır.
Exproof armatür tercih ederken ürünün yalnızca “exproof” olarak tanıtılması yeterli değildir. Ürünün hangi Zone sınıfına uygun olduğu, gaz veya toz grubu, sıcaklık sınıfı, koruma tipi ve sertifika bilgileri mutlaka kontrol edilmelidir.

Exproof armatür seçiminde en temel konulardan biri Zone sınıflandırmasıdır. Zone, patlayıcı atmosferin ortamda bulunma sıklığını ve süresini ifade eder.
Gaz ve buhar bulunan ortamlar için Zone 0, Zone 1 ve Zone 2 sınıflandırması kullanılır. Yanıcı toz bulunan ortamlar için ise Zone 20, Zone 21 ve Zone 22 sınıflandırması yapılır.
| Bölge | Atmosfer Türü | Risk Durumu |
|---|---|---|
| Zone 0 | Gaz / Buhar | Patlayıcı atmosfer sürekli veya uzun süre bulunur |
| Zone 1 | Gaz / Buhar | Patlayıcı atmosfer normal çalışmada zaman zaman oluşabilir |
| Zone 2 | Gaz / Buhar | Patlayıcı atmosfer normalde oluşmaz, oluşsa da kısa sürelidir |
| Zone 20 | Yanıcı Toz | Patlayıcı toz atmosferi sürekli veya uzun süre bulunur |
| Zone 21 | Yanıcı Toz | Patlayıcı toz atmosferi normal çalışmada zaman zaman oluşabilir |
| Zone 22 | Yanıcı Toz | Patlayıcı toz atmosferi normalde oluşmaz, oluşsa da kısa sürelidir |
Zone değeri ne kadar düşükse risk seviyesi o kadar yüksektir. Örneğin Zone 1, Zone 2’ye göre daha yüksek riskli bir alandır. Bu nedenle kullanılacak armatürün mutlaka ilgili Zone sınıfına uygun olması gerekir.
Zone 1 ve Zone 21 alanları, patlayıcı atmosferin normal çalışma sırasında zaman zaman oluşabileceği alanlardır. Bu bölgelerde daha yüksek koruma seviyesine sahip exproof armatürler tercih edilir.
Zone 1 gaz ortamları için, Zone 21 ise yanıcı toz ortamları için kullanılır. Rafineri proses alanları, kimya üretim tesisleri, boya kabinleri, solventli üretim hatları ve bazı dolum alanları bu sınıflandırmaya örnek gösterilebilir.
Bu alanlarda kullanılan armatürlerin uygun ekipman kategorisine, koruma tipine ve sıcaklık sınıfına sahip olması gerekir. Yanlış ürün seçimi, ürün sertifikalı olsa bile ilgili alan için güvenli olmayabilir.
Zone 2 ve Zone 22 alanları, patlayıcı atmosferin normal koşullarda oluşmadığı, oluşsa bile kısa süreli olduğu bölgeleri ifade eder.
Zone 2 gaz ve buhar ortamlarını, Zone 22 ise yanıcı toz ortamlarını kapsar. Depolama alanları, çevresel proses bölgeleri, bazı üretim destek alanları ve düşük riskli endüstriyel bölümler bu sınıfa girebilir.
Zone 2 ve Zone 22 exproof armatürler, daha düşük riskli alanlar için ekonomik ve güvenli çözümler sunar. Bu alanlarda Nairo, Largo Ex-Proof gibi seriler tercih edilebilir.
Exproof armatürlerde farklı koruma prensipleri bulunur. Bu koruma tipleri, ürünün patlayıcı ortamda hangi yöntemle güvenlik sağladığını gösterir.
Başlıca koruma tipleri şunlardır:
| Koruma Tipi | Açıklama | Kullanım Alanı |
|---|---|---|
| Ex db | Alev sızdırmaz mahfaza. İç patlamayı mahfaza içinde tutar | Zone 1 gaz ortamları |
| Ex eb | Artırılmış güvenlik. Kıvılcım ve aşırı sıcaklık riskini azaltır | Zone 1 gaz ortamları |
| Ex ec | Kıvılcım çıkarmama esaslı koruma | Zone 2 gaz ortamları |
| Ex tb | Toz mahfazası ile yüksek koruma | Zone 21 toz ortamları |
| Ex tc | Toz mahfazası ile standart koruma | Zone 22 toz ortamları |
Doğru koruma tipi, ortamın risk sınıfına göre belirlenmelidir. Bu nedenle ürün seçimi yapılırken yalnızca watt değeri ya da fiyat değil, koruma tipi de mutlaka incelenmelidir.
Patlayıcı ortam güvenliğinde yalnızca kıvılcım riski değil, yüzey sıcaklığı da önemlidir. Bir armatürün yüzeyi ortamda bulunan gaz veya tozun tutuşma sıcaklığının üzerine çıkarsa patlama riski oluşabilir.
Bu nedenle exproof armatürlerde sıcaklık sınıfı kullanılır. Gaz ortamlarında T1’den T6’ya kadar farklı sıcaklık sınıfları vardır.
| Sıcaklık Sınıfı | Maksimum Yüzey Sıcaklığı |
|---|---|
| T1 | 450°C |
| T2 | 300°C |
| T3 | 200°C |
| T4 | 135°C |
| T5 | 100°C |
| T6 | 85°C |
T6 sınıfı, en düşük maksimum yüzey sıcaklığına sahip sınıftır. Bu nedenle düşük tutuşma sıcaklığına sahip ortamlarda daha geniş güvenlik aralığı sağlar.
LED teknolojisi, düşük yüzey sıcaklığı ve uzun ömür avantajı nedeniyle modern exproof armatürlerde sıkça tercih edilir.
Exproof LED armatürler, geleneksel aydınlatma çözümlerine göre birçok avantaj sunar. Enerji verimliliği, uzun ömür, düşük bakım ihtiyacı ve düşük yüzey sıcaklığı bu avantajların başında gelir.
Özellikle üretim tesisleri, rafineriler ve yüksek tavanlı endüstriyel alanlarda LED exproof armatürler hem güvenlik hem de işletme maliyeti açısından avantajlıdır.

Exproof armatürler, patlayıcı atmosfer oluşma riski bulunan birçok endüstriyel alanda kullanılır. Bu ürünler, özellikle yanıcı gaz, solvent buharı, petrol türevleri veya yanıcı tozların bulunduğu ortamlarda tercih edilir.
Exproof armatürlerin başlıca kullanım alanları şunlardır:
Bu alanlarda doğru exproof armatür kullanımı, hem çalışan güvenliği hem de tesis sürekliliği açısından önemlidir.
Akaryakıt istasyonları, exproof armatürlerin en yaygın kullanıldığı alanlardan biridir. Pompa adaları, kanopi altı bölümler ve yakıt dolum noktaları, yanıcı buhar riski nedeniyle özel aydınlatma gerektirir.
Bu alanlarda kullanılan armatürler hem güvenli hem de yüksek görünürlük sağlayacak şekilde seçilmelidir. Kanopi armatürleri, pompa üstü aydınlatmada sürücü ve çalışan güvenliği açısından önemlidir.
Akaryakıt istasyonlarında tercih edilecek ürünlerin ilgili Zone sınıfına uygun olması ve sertifika bilgilerinin kontrol edilmesi gerekir.
Kimya ve boya tesisleri, yanıcı solvent buharlarının bulunabileceği alanlar olduğu için exproof aydınlatma gerektiren önemli endüstriyel sahalar arasındadır.
Boya kabinleri, üretim hatları, karışım odaları, dolum alanları ve depolama bölümleri, risk sınıfına göre Zone 1 veya Zone 2 olarak değerlendirilebilir. Bu alanlarda düşük yüzey sıcaklığına sahip, solvent etkilerine dayanıklı ve uygun koruma tipindeki armatürler kullanılmalıdır.
Yanıcı toz bulunan ortamlar da patlama riski taşıyabilir. Tahıl siloları, un fabrikaları, yem tesisleri, ahşap işleme alanları, metal tozu bulunan üretim sahaları ve bazı gıda üretim tesisleri bu gruba girebilir.
Bu alanlarda Zone 20, Zone 21 veya Zone 22 sınıflandırması yapılır. Tozlu ortamlarda exproof armatür seçerken ürünün toz mahfazası korumasına, IP sınıfına, yüzey sıcaklığına ve gövde yapısına dikkat edilmelidir.
Exproof armatürler kullanım alanına ve montaj şekline göre farklı modellere ayrılır. Her model, farklı bir aydınlatma ihtiyacına yanıt verir.
Doğru model seçimi, alanın fiziksel yapısına, tavan yüksekliğine, risk sınıfına, aydınlatma ihtiyacına ve montaj koşullarına göre yapılmalıdır.
Exproof etanj armatürler, lineer aydınlatma ihtiyacının bulunduğu riskli endüstriyel alanlarda kullanılır. Depo, proses koridoru, üretim hattı, teknik alan ve bakım bölümlerinde tercih edilebilir.
Etanj yapısı sayesinde toza, neme ve suya karşı dayanım sağlar. Exproof özellikli etanj armatürler ise bu dayanıklılığı patlayıcı ortam güvenliğiyle birleştirir.
Exproof LED projektörler, geniş alanların aydınlatılması için kullanılır. Rafineri sahaları, açık üretim alanları, dolum bölgeleri, depolama sahaları ve dış alan uygulamalarında tercih edilir.
Yüksek ışık gücü, geniş aydınlatma açısı ve dayanıklı gövde yapısı sayesinde zorlu endüstriyel ortamlarda güvenli aydınlatma sağlar.
Exproof yüksek tavan armatürleri, tavan yüksekliği fazla olan üretim ve depolama alanlarında kullanılır. Geniş hacimli kapalı alanlarda homojen ve güçlü aydınlatma sağlamak için tercih edilir.
Fabrika üretim sahaları, depolar, proses alanları ve yüksek tavanlı endüstriyel tesislerde kullanıma uygundur.
Exproof acil aydınlatma armatürleri, enerji kesintisi veya acil durumlarda güvenli tahliye imkânı sağlamak amacıyla kullanılır.
Patlayıcı ortam riski bulunan tesislerde acil çıkış yönlendirmesi ve tahliye güzergâhlarının aydınlatılması kritik öneme sahiptir. Bu nedenle exproof acil aydınlatma ürünleri, güvenlik planlamasının önemli bir parçasıdır.
Exproof armatür seçimi teknik bilgi ve mühendislik değerlendirmesi gerektiren bir konudur. Ürünün yalnızca güçlü ışık vermesi yeterli değildir; kullanılacağı alanın risk sınıfına uygun olması gerekir.
Ürün seçimi tesisin patlamadan korunma dokümanına ve alan sınıflandırma raporuna uygun şekilde yapılmalıdır.
Exproof armatür fiyatları; ürün tipi, watt değeri, ışık gücü, sertifika kapsamı, koruma tipi, gövde malzemesi, IP sınıfı, marka, model ve kullanım alanına göre değişiklik gösterir.
Zone 1 veya Zone 21 gibi daha yüksek riskli alanlar için kullanılan armatürler, genellikle daha yüksek koruma seviyesine sahip olduğu için fiyat olarak Zone 2 veya Zone 22 ürünlerine göre farklılık gösterebilir.
Ayrıca LED teknolojisi, yüksek tavan kullanımı, projektör tipi, acil aydınlatma özelliği ve özel proses şartlarına uygunluk da fiyatı etkileyen faktörler arasındadır.
Exproof armatür fiyatı değerlendirilirken yalnızca ürün bedeline bakmak doğru değildir. Sertifika uygunluğu, güvenlik seviyesi, enerji verimliliği, bakım maliyeti ve uzun ömürlü kullanım birlikte değerlendirilmelidir.
Exproof armatürlerin montajı, standart aydınlatma ürünlerine göre daha dikkatli yapılmalıdır. Montaj sırasında ürünün kullanım kılavuzu, teknik etiket bilgileri ve sertifika koşulları dikkate alınmalıdır.
Çalışma gerilimi, bağlantı kabloları, topraklama, kablo rakorları, sızdırmazlık elemanları ve gövde bağlantıları kontrol edilmelidir. Yanlış montaj, sertifikalı bir ürünün güvenlik seviyesini düşürebilir.
Bakım sürecinde ise armatür gövdesi, bağlantı noktaları, cam veya difüzör bölümü, contalar, kablo girişleri ve ışık performansı düzenli olarak kontrol edilmelidir. Patlayıcı ortam aydınlatmasında bakım kayıtlarının tutulması da işletme güvenliği açısından önemlidir.
Pelsan exproof armatürler, farklı Zone sınıfları ve uygulama alanlarına göre çeşitli ürün grupları sunar. Pelsan’ın exproof portföyünde Zone 1/21 ve Zone 2/22 alanlara uygun çözümler bulunabilir.
Öne çıkan seriler arasında Atarex, Exta, Sia, Nairo, Largo Ex-Proof ve Piroliz gibi ürün grupları yer alır. Her seri, farklı kullanım alanları ve risk sınıfları için geliştirilmiştir.
Largo Ex-Proof ve Nairo serileri daha çok Zone 2/22 gibi düşük olasılıklı risk alanlarında değerlendirilebilirken; Exta, Sia ve Atarex gibi seriler daha yüksek koruma gerektiren Zone 1/21 alanlarında tercih edilebilir.
Piroliz serisi ise yüksek sıcaklık ve zorlu termal koşulların bulunduğu özel proses alanlarında değerlendirilebilecek çözümler arasında yer alır.
Exproof armatür, patlayıcı atmosfer riski bulunan alanlarda güvenli aydınlatma sağlamak için kullanılan patlamaya karşı korumalı aydınlatma ürünüdür.
Rafineri, akaryakıt istasyonu, kimya tesisi, boya kabini, maden ocağı, tahıl silosu, un fabrikası, dolum tesisi ve yanıcı gaz veya toz riski bulunan endüstriyel alanlarda kullanılır.
Çünkü standart aydınlatma ürünleri, patlayıcı ortamda kıvılcım veya yüksek yüzey sıcaklığı nedeniyle risk oluşturabilir. Exproof armatürler bu riski azaltmak için özel olarak tasarlanır.
Zone 1, patlayıcı gaz veya buhar atmosferinin normal çalışma sırasında zaman zaman oluşabileceği alanları ifade eder. Bu alanlarda yüksek korumalı exproof armatürler kullanılır.
Zone 2, patlayıcı gaz atmosferinin normalde oluşmadığı, oluşsa bile kısa süreli olduğu alanları ifade eder. Bu alanlarda Zone 2 uyumlu exproof armatürler tercih edilir.
Zone 21 ve Zone 22 yanıcı toz ortamları için kullanılan sınıflandırmalardır. Zone 21 daha yüksek, Zone 22 ise daha düşük olasılıklı toz patlama riskini ifade eder.
ATEX sertifikalı armatür, Avrupa Birliği patlayıcı ortam ekipman güvenliği kriterlerine uygun olarak değerlendirilmiş ve belirli risk bölgelerinde kullanılmak üzere onaylanmış üründür.

Evet. LED exproof armatürler düşük enerji tüketimi, uzun ömür, düşük bakım ihtiyacı ve düşük yüzey sıcaklığı gibi avantajlar sunar.
Fiyatlar ürün tipi, watt değeri, sertifika kapsamı, Zone uygunluğu, koruma tipi, IP sınıfı, gövde malzemesi ve kullanım alanına göre değişir.
Exproof armatür seçimi, tesisin alan sınıflandırma raporu ve patlamadan korunma dokümanına göre, yetkili elektrik mühendisi veya uzman teknik ekip tarafından yapılmalıdır.
Exproof armatürler, patlayıcı ortam riski bulunan endüstriyel alanlarda güvenli aydınlatma sağlamak için kullanılan özel aydınlatma ürünleridir. Yanıcı gaz, buhar veya toz bulunan ortamlarda standart armatürler yeterli güvenlik sunmayabilir. Bu nedenle rafineri, akaryakıt istasyonu, kimya tesisi, boya kabini, maden, tahıl silosu ve benzeri alanlarda exproof aydınlatma çözümleri büyük önem taşır.
Doğru exproof armatür seçimi yapılırken Zone sınıfı, gaz veya toz grubu, sıcaklık sınıfı, koruma tipi, IP dayanımı ve ATEX/IECEx sertifikasyonu mutlaka değerlendirilmelidir. Ürün seçimi yalnızca fiyat veya watt değerine göre değil, kullanılacağı alanın risk analizine göre yapılmalıdır.
Pelsan exproof armatür modelleri; etanj, projektör, yüksek tavan, acil aydınlatma, kanopi ve özel proses aydınlatması gibi farklı ihtiyaçlara yönelik çözümler sunar. Güvenli, verimli ve uzun ömürlü bir aydınlatma sistemi için exproof armatür tercihi, profesyonel değerlendirme ve doğru ürün seçimiyle yapılmalıdır.
| Ürün Teknik Bilgileri | |
|---|---|
| Malzeme | Alüminyum Gövde |
| IP Sınıfı | IP 67 |
| Çalışma Ortam Sıcaklığı | -20°C < ta < +55°C |
| ATEX Belgesi | ATEX Sertifikasının tarafınıza iletilmesi için iletişime geçiniz |
| Etiketleme |
II 2G Ex d IIB Gb II 2D Ex tb IIIC IP67 Db |
| Sızdırmazlık Contası | Yüksek Sıcaklık özellikli, NBR O-ring |
| Kablo Rakor Girişleri | 4x1/2" veya 4x3/4" |
| Lamba Tipi | Led Lamba, Enerji Tasarruflu, Akkor Lamba |
| Duy Tipi | E 27 Duy |
| Çalışma Sıcaklığı | 80°C / T6 |
| Çalışma Voltaj Aralığı | 220-240V |
| Frekans Aralığı | 50-60 Hz |
| Boya | Elektrostatik Boya |
| Ürün Teknik Ölçüleri | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Ürün Kodu | A [mm] | B [mm] | Ağırlık | Duy Tipi | Ürün Güç Seçenekleri (Watt) |
| N-HSA100 | 230 | 130 | 2.78 KG | E27 | 60W, 80W, 100W |
| N-HSA200 | 310 | 240 | 4.96 KG | E27 | 160W, 200W |